Ben je vooral bezig met wat anderen nodig hebben en verlies je daarbij jezelf gemakkelijk uit het oog? Vind je het moeilijk om grenzen aan te geven, zeg je vaak ja terwijl je eigenlijk nee bedoelt of voel je je snel verantwoordelijk voor hoe een ander zich voelt?
Dan kan er sprake zijn van patronen die passen bij codependency, ook wel co-dependentie genoemd.
In mijn praktijk in Zaandam begeleid ik mensen die zichzelf in relaties gemakkelijk wegcijferen en meer ruimte willen leren innemen voor hun eigen gevoelens, wensen en behoeften.
Wat is codependency?
Bij codependency ben je sterk gericht op de ander.
Je stemming en gevoel van eigenwaarde kunnen afhankelijk worden van hoe het met de ander gaat, hoe de ander op jou reageert en of je waardering of bevestiging krijgt.
Je probeert bijvoorbeeld problemen voor iemand op te lossen, neemt veel verantwoordelijkheid op je of doet erg je best om het de ander naar de zin te maken.
Ondertussen kan het steeds moeilijker worden om te voelen wat je zelf eigenlijk wilt en nodig hebt.
Herken je dit?
Codependency kan zich op verschillende manieren uiten. Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- veel bevestiging van anderen nodig hebt;
- moeilijk nee kunt zeggen;
- moeite hebt met grenzen aangeven;
- jezelf gemakkelijk wegcijfert;
- sterk gericht bent op de behoeften van anderen;
- je verantwoordelijk voelt voor het geluk of welzijn van een ander;
- conflicten probeert te vermijden;
- bang bent om een ander teleur te stellen;
- veel aanpast of pleast;
- moeite hebt om je eigen behoeften te herkennen;
- jezelf snel schuldig voelt wanneer je voor jezelf kiest;
- je eigenwaarde sterk laat afhangen van de reactie van anderen.
Misschien herken je jezelf in een aantal van deze patronen en niet in allemaal.
Hoe ontstaat codependency?
Patronen van codependency kunnen al vroeg ontstaan.
Als kind ben je afhankelijk van de mensen om je heen. Je leert wat nodig is om aandacht, veiligheid, waardering of verbinding te ervaren.
Wanneer je bijvoorbeeld hebt geleerd om goed op de stemming en behoeften van anderen te letten, kan dit later een vanzelfsprekende manier worden om met relaties om te gaan.
Je past je aan, houdt rekening met anderen en probeert situaties onder controle te houden.
Wat ooit een manier was om jezelf te beschermen of verbinding te behouden, kan je als volwassene gaan belemmeren.
Pleasen en jezelf aanpassen
Pleasen lijkt aan de buitenkant vaak vriendelijk en behulpzaam.
Maar wanneer je voortdurend bezig bent met wat anderen van je verwachten, kan er steeds minder ruimte overblijven voor jezelf.
Je zegt ja terwijl je nee voelt. Je houdt rekening met de gevoelens van de ander voordat je stilstaat bij je eigen gevoel. Of je probeert conflicten te voorkomen omdat je bang bent voor afwijzing of verlies van verbinding.
Ik werk hierbij onder andere met het begrip fawn.
Bij deze reactie probeer je jezelf veilig te houden door je sterk aan anderen aan te passen, te pleasen en je eigen gevoelens en behoeften naar de achtergrond te schuiven.
Grenzen aangeven begint bij jezelf
Wanneer je moeite hebt met grenzen aangeven, lijkt de oplossing misschien eenvoudig: vaker nee zeggen.
Maar daarvoor moet je eerst kunnen herkennen wat jouw grens is.
Als je lange tijd vooral op anderen gericht bent geweest, kan het lastig zijn om te voelen wat je zelf wilt, waar je behoefte aan hebt en wanneer iets voor jou niet goed voelt.
Daarom gaat werken aan grenzen niet alleen over assertiever worden.
Het gaat ook over opnieuw leren luisteren naar jezelf.
Verantwoordelijkheid voor de ander
Een ander belangrijk patroon binnen codependency is het gevoel dat jij verantwoordelijk bent voor de ander.
Je wilt helpen, oplossen, verzorgen of voorkomen dat de ander zich slecht voelt.
Daarbij kun je ongemerkt verantwoordelijkheden overnemen die eigenlijk niet van jou zijn.
Dat maakt het moeilijk om onderscheid te maken tussen wat van jou is en wat bij de ander hoort.
In therapie kunnen we onderzoeken welke verantwoordelijkheid werkelijk van jou is en waar je ruimte mag laten voor de ander.
Een gezonde relatie met jezelf
Veranderen betekent niet dat je voortaan alleen nog maar met jezelf rekening houdt.
Het gaat om een andere balans.
Je kunt betrokken zijn bij anderen zonder jezelf daarbij kwijt te raken. Je kunt rekening houden met iemand anders én aandacht hebben voor je eigen gevoelens en behoeften.
Daarvoor is het belangrijk dat je jezelf beter leert kennen en serieus leert nemen.
Wat voel jij?
Wat wil jij?
Wat heb jij nodig?
En welke keuzes passen bij jou?
Werken aan onderliggende patronen
Codependency is meestal geen patroon dat je simpelweg kunt veranderen door jezelf voor te nemen voortaan vaker nee te zeggen.
Daarom onderzoeken we ook wat er onder jouw gedrag ligt.
Ik werk als psychosociaal therapeut en kan daarbij verschillende methoden gebruiken. Met hypnotherapie kunnen we bijvoorbeeld werken met onderliggende overtuigingen, gevoelens en automatische patronen.
Ook Focusing kan worden ingezet om meer aandacht te krijgen voor wat je van binnen ervaart en om beter contact te maken met je eigen gevoelens en behoeften.
Welke aanpak passend is, hangt af van jou en van wat we tijdens de therapie tegenkomen.
Therapie bij codependency in Zaandam
Mijn praktijk is gevestigd in Zaandam en is goed bereikbaar voor cliënten uit de gemeente Zaanstad.
Herken je dat je vooral met anderen bezig bent, jezelf gemakkelijk wegcijfert of het moeilijk vindt om je eigen grenzen en behoeften serieus te nemen? Dan kunnen we samen onderzoeken waar deze patronen vandaan komen en hoe je kunt werken aan een gezondere relatie met jezelf en met anderen.
Neem dan gerust contact met mij op.
Inge Klitsie
Psychosociaal therapeut en hypnotherapeut
Geregistreerd bij de NVBH en RBCZ
